फक्रीनु पर्ने कोपिलाहरु चुडिँदा तपाइको हृदयमा हलचल हुदैँन ?

साथिहरु संग चिया खाने सल्लाह भयो र कलेज छेउकै होटलमा गयौँ । साथिहरुले चिया मगाए, केही समोसा र केही सेलरोटी । खाजा खादैं गर्दा सुमनको चिया पोखियो । टेबुलभरी चिया छताछुल्ल भयो । होटलको दाइलाइ टेबुल पुसिदिन अनुरोध गर्‍यौ । दाइले एउटा कामदारलाइ पठाउनु भयो । उसले सरासर टेबुल पुछ्यो - जुठा भाँडा उठाएर हिड्यो । बच्चा थियो कामदार त्यस्तै ९- १० वर्षको ।

--

हिलो छ बाटो आज । कामबाट निस्किएपछी एउटा सहकर्मीले वर्षातको चित्रण गर्दै मौनता भंग गरायो । अफिस अघि नै सरकारी पार्क छ । पार्कमा कटन क्यान्डी बेच्ने प्रसस्तै मान्छेहरु भेटिन्छन् ।अधिकांश सबै बालकहरु हुन्छन् । चिसो लुगामा अलिअली काँडा उमार्दै एउटा ११-१२ वर्षको भाइ आउँछ र सोध्छ । 

" दाइ कटन क्यान्डी खाने ? "

- नखाने भाइ ।

" एउटा खाइदिनु न दाइ " 

- मलाइ मीठो लाग्दैन अरुलाइ बेच न ।

" आज व्यापार नै भको छैन दाइ पानी परेर - खाइदिनु न "

- निकै कर गरेपछी मैले एउटा लिएँ । उ खुसी भयो ।

आफ्नो भविष्य हेरेर उसले कहिल्यै मुस्कुराउन पाएन ।

--

रेडियो नेपाल मलाइ साह्रै मन पर्छ । पुराना लोकगित र स्रष्टाहरुको कति मजाले गुणगान गाउँछ । सात बज्यो र समाचार बज्यो । कति मीठो हुन्छ नि रेडियो नेपालमा समाचारको धुन । प्रमुख समाचार भन्दै जादा कुनै साह्रै नराम्रा समाचार सुन्दा मनै गलेर आउँछ । आज पनि यस्तै समाचार आयो ।

" १२ वर्षे बालिकाको बलात्कार पछि हत्या "

--

दिदीलाइ चावहिलमा पुर्‍याएर म कोठा फर्के - बसमा निकै भीड थियो - सरकारमा पुगेका केही अनुहार सम्झदै बसमा चढेँ । कौशलटार आएपछि मैले रु. ५० र विद्यार्थी परिचय पत्र दिएँं । परिचय पत्र नहेरी उसले भाडा काट्यो । अंग्रेजी भाषामा लेखिएको थियो कार्डको विवरणहरु । जहाँसम्म लाग्छ उसले अंग्रेजी पढ्न जान्दैन । अन्दाजी १५ वर्षको किशोरले बसमा सहयोगी भएर काम गर्न लागेको केही वर्ष भयो होला । भाडाको हिसाबकिताबमा ऊ जान्ने छ ।

उसले पनि आफ्नो बालापन अधिकार नपाउदै गुमायो ।

--

राती अबेर सम्म फिल्म र सेरिजहरु हेरिसकेपछी १२ बजे तिर सुतिन्छ । ढिलो सुतेपछी उठ्न त्यस्तै आठ बजिहाल्ने । साढेँ पाँच तिरै दिदी " पत्रीका आइपुग्यो " भनेर पत्रीका ढोका अगाडि राखेर साइकलको घण्टी बजाउदै बस्तीको बीचतर्फ प्रवेश गर्छ एउटा स्वर ।

घरमा पुजा भएको कारणले आमाले छिट्टै उठाउनु भयो । आमासंग रिसाउदै आँखा मिच्दै उठें र बाहिर निस्के । एउटा साइकल आयो र पत्रीका आयो भन्दै ढोकामा पत्रीका छोडेर गयो । त्यस्तै ११-१३ वर्षको बालक यति बिहानै काम गर्न हिडिरहेको छ । आफैँलाइ लाज लाग्यो । सधैँ 'पत्रीका आयो' भन्ने बालक रहेछ । त्यसपछी म कमसेकम सबेरै उठ्न लागे ।

उसले पनि अक्षर पढ्ने उमेरमा अक्षर बेचिरहेको थियो ।

--

जेठको महिना सुरु भयो । लेकतिर यार्सागुम्बाको मौसम छ । यार्सा टिप्ने ठूलो जमात भेटिन्छ । वृद्ध, अधवैशें, युवा, किशोर र बालबालिकाको हुलहरु यार्सा टिप्न रुकुम डोल्पा तर्फ लाग्छन् । अप्ठ्यारा भिरहरुमा चिप्लिएर र चिसोमा कठ्याङ्ग्रीएर कति बालबालिका त्यतै सिकिस्त विरामी हुन्छन् । सरकार सुरक्षित भएर उपत्यकामा बसेको छ । लेकमा बिरामी भएका बालबालिकाहरु को नराम्रो खबर सरकारले सुन्ने बेलामा अर्को आर्थिक वर्ष लागिसक्छ । हिमाली सदरमुकाममा अधिकांश बिहानै चिया बेच्नेहरु बालबालिका हुन्छन् ।

--

हरिशंकर दाइ आज मलिन बढी छन् - खुसि कम छन् । उहाँकी श्रीमतीले आज बच्चा जन्माउदै हुनुन्छ । सुडेनी कक्षको अघिल्लो गारोमा बसेर बिहानै एउटा चुरोट उडाइसकें। बच्चा पाएको खबर सुनेर खुसी भए । छोरो भएको रहेछ । खुसिले सम्हाल्न सकेनन् - बरर आँसु झारे । छोरोको अनुहार हेरेँ । चौथो सन्तानको रुपमा उनले छोरो पाएका थिए । खुसिले उचाले छोरालाइ - श्रीमतीको निधारमा प्रेमले चुम्बन गरे । 

तीन ओटी छोरीलाइ उनले कहिल्यै त्यसरी प्रेमले सम्हालेका थिएनन् न त श्रीमतीलाई नै । छोरो जन्माएकै कारणले उनी यति पुलकित छन् । 

जन्ममै विभेद बोकेर जन्मिएका नारिहरुले कति प्रगती गर्लान र ?

--

छोरीले घाँसको भारी ल्याएपछी मात्रै विद्यालय पठाउछन् कति बाबुआमा हरुले । भारिले वजनले अररो बनाएको टाउकोमा कसरी अंकगणित पढ्छन् ती किशोरीहरु ?

--

प्रहरीको रिपोर्टमा हराएका र अपहरणमा परेका बालबालिकाको सुचि लामै होला । हालसालै एक बालकको अपहरण पछि हत्या भएको सुन्नु भएको नै होला । फक्रीनु पर्ने कोपिलाहरु चुडिँदा तपाइँको मनमा हलचल आउदैन ?

--

वर्षौ भयो क्रान्तिको नाममा आन्दोलन गरेको तर के भयो उपलब्धी ? 

मनकामनाको मन्दिरमा फूल बेच्ने देखि, झुमा प्रथामा पिल्सिएका बालिकाहरु, अछामको छाउगोठमा सर्पसंग जीवन बलिदान गर्ने अवोध किशोरीहरु, पारिवारिक आवश्यकता हरु पूरा गर्न ग्राहक खोज्ने बसपार्कका नारिहरु, मुगलानमा फसेका हजारौँ नेपाली दाजुभाइ हरु, बालविवाहमा संलग्न भएका बालिकाबाट जन्मेका सन्तानहरु सबै सबै बालबालिका अत्याचार र बाध्यताबाट गुज्रीरहेका ज्वलन्त उदाहरणहरु हुन् ।

चेवन प्रास, भिवा, हर्लिक्स र कम्प्लान खाएर बाचेका बालबालिका र सर्वोत्तम पिठो र आमाको पोसिलो दुध खान नपाएका बालबालिकामा कयौँ गुणा फरक छ । स्तरिय बोर्डिङ स्कुलमा पढेका बालबालिका र सरकारी विद्यालयमा पुस्तक नपाएर पढ्न नसकेका विद्यार्थीहरु मा अन्तरको सीमा प्रष्टै देखिन्छ । 

बालबालिकामा विभेद, बालक र बालिकामा विभेद, वर्गिय बालबालिकामा विभेद, बालबालिकाका हक र अधिकारमा राजनीति गर्ने र बालबालिकाको हक सुनिश्चित गर्ने नाममा डलर खेती गर्ने तमाम बिचौलियामा खबरदार ।

भोलिका राज्यका भविष्यहरुमा परेको अत्याचारको विरुद्धमा आजै देखि प्रदर्शन गरौं । शान्तिको प्रतीक जन्मिएको यो मुलुकमा सबैले सबैलाई शान्तिकै मार्गमा अघि बढ्न हौसला दिऔं र प्रेरित गरौं ।

आज निर्दोष बालबालिका माथि अत्याचार विरुद्धको दिवस । प्रेम गरौं - गलत बाटोमा लागेका बालबालिकालाइ खबरदार गरौं। संयमित रहौं सबैलाइ बालबालिका माथि अत्याचार विरुद्धको दिवसको मूर्त शुभकामना ।

- Gopi ( Gopal Subedi ) 

Photo : Google